Piše: dr Ljiljana Todorović, specijalista pedijatrije
Respiratorni sincicijski virus (RSV) jedan je od najčešćih uzroka infekcija disajnih puteva kod beba i male djece, naročito tokom jeseni i zime. Gotovo svako dijete se barem jednom susretne s RSV-om u ranom djetinjstvu.
Kod većine djece infekcija prolazi kao blaža prehlada. Međutim, kod dojenčadi, posebno u prvim mjesecima života, RSV može zahvatiti donje disajne puteve i dovesti do ozbiljnijih tegoba s disanjem, zbog čega je pravovremena procjena izuzetno važna.
Šta je RSV i koga najčešće pogađa?
RSV je virus koji se prenosi kapljičnim putem i direktnim kontaktom. Najčešće zahvata nos, grlo i pluća, a kod beba može dovesti do bronhiolitisa ili upale pluća.
Iako može inficirati osobe svih uzrasta, najosjetljivije kategorije su:
- dojenčad u prvim mjesecima života
- bebe mlađe od 6 mjeseci
- prijevremeno rođena djeca
- djeca sa hroničnim plućnim ili srčanim oboljenjima
- djeca sa oslabljenim imunitetom
Kod starije djece RSV se često manifestuje blagim respiratornim simptomima, dok kod beba može imati brži i teži tok.
Kako se RSV manifestuje kod djece?
RSV infekcija često počinje simptomima sličnim prehladi, ali se kod beba može brzo razviti u ozbiljniju infekciju donjih disajnih puteva.
Najčešći simptomi uključuju:
- curenje nosa
- kašalj
- ubrzano ili otežano disanje
- slab apetit ili odbijanje obroka
- umor, razdražljivost ili pospanost
Kod zahvatanja pluća može doći do piskanja u grudima, otežanog disanja i potrebe za ljekarskim nadzorom.
RSV i temperatura kod beba
Povišena temperatura može biti prisutna kod RSV infekcije, ali ne mora uvijek biti izražena, naročito kod novorođenčadi. Kod nekih beba dominiraju problemi s disanjem i hranjenjem, čak i bez visoke temperature. Kod beba mlađih od tri mjeseca svaka temperatura zahtijeva poseban oprez i savjet pedijatra.
Kada se razmatra testiranje na RSV?
Testiranje na RSV se najčešće razmatra kada dijete ima:
- otežano ili ubrzano disanje
- uporan kašalj koji se pogoršava
- povišenu temperaturu
- slab apetit ili odbijanje obroka
- neuobičajenu pospanost ili iscrpljenost
Posebna pažnja posvećuje se bebama iz rizičnih grupa, kod kojih je važno pravovremeno prepoznati teži tok infekcije.
Da li se kod RSV-a daju antibiotici i zašto?
RSV je virusna infekcija, zbog čega antibiotici ne djeluju na sam virus i ne koriste se rutinski u liječenju RSV-a.
Međutim, kod neke djece, naročito kod dojenčadi, tokom RSV infekcije može doći do razvoja sekundarne bakterijske infekcije. U tom slučaju dijete istovremeno ima virusnu i bakterijsku infekciju.
Antibiotici se tada ne daju zbog RSV-a, već isključivo zbog bakterijske komplikacije, kao što su:
- bakterijska upala pluća
- upala srednjeg uha
- druge bakterijske infekcije koje procijeni ljekar
Odluka o uvođenju antibiotika zasniva se na kliničkom pregledu, toku bolesti i dodatnim nalazima, a ne samo na pozitivnom RSV testu.
Kada se treba odmah javiti pedijatru?
Bez odlaganja se obratite pedijatru ako primijetite:
- uvlačenje kože između rebara pri disanju
- širenje nozdrva pri disanju
- plavičastu boju usana, kože ili noktiju
- bučno disanje ili piskanje
- pauze u disanju
- izraženu slabost ili letargiju
- znake dehidratacije
Ovi simptomi mogu ukazivati na teži tok RSV infekcije, naročito kod dojenčadi, i zahtijevaju hitnu procjenu.
Poruka za roditelje
RSV je čest virus, ali kod najmlađih može imati ozbiljniji tok. Ako primijetite da se stanje djeteta mijenja ili pogoršava, važno je reagovati na vrijeme i potražiti stručni savjet. Za sve male brige i velika pitanja — tu smo mi.